راهنمای عملکرد، علائم خرابی و زمان تعویض ترموستات

ترموستات یک شیر حرارتی است که در مسیر گردش مایع خنک‌کننده موتور قرار می‌گیرد. این قطعه بر اساس دمای مایع خنک‌کننده، مسیر گردش آن را باز یا بسته می‌کند. زمانی که موتور سرد است، ترموستات بسته می‌ماند و مانع ورود سریع مایع خنک‌کننده به رادیاتور می‌شود. در نتیجه موتور سریع‌تر به دمای کاری مناسب می‌رسد. با افزایش دمای موتور و رسیدن آن به دمای عملکرد ترموستات، شیر ترموستات باز می‌شود و مایع خنک‌کننده به سمت رادیاتور جریان پیدا می‌کند. رادیاتور نیز با دفع حرارت، دمای مایع را کاهش داده و این چرخه به کنترل دمای موتور کمک می‌کند.

عملکرد ترموستات بر اساس تغییر دما انجام می‌شود. درون بسیاری از ترموستات‌های خودرو یک ماده حساس به دما وجود دارد که با افزایش دما منبسط می‌شود. هنگامی که موتور سرد است، ترموستات بسته است و مایع خنک‌کننده بیشتر در مدار داخلی موتور گردش می‌کند. این موضوع باعث می‌شود موتور سریع‌تر گرم شود. پس از رسیدن دمای موتور به محدوده کاری ترموستات، ماده حساس به حرارت منبسط شده و سوپاپ ترموستات را باز می‌کند. در این حالت مایع خنک‌کننده به سمت رادیاتور هدایت می‌شود تا حرارت اضافی موتور دفع شود. این فرآیند به صورت مداوم انجام می‌شود تا دمای موتور در محدوده مناسب حفظ شود.

ترموستات یکی از قطعات مهم در سیستم خنک‌کننده موتور است و وظایف مختلفی دارد.

کنترل دمای موتور، کمک به گرم شدن سریع موتور، تنظیم جریان مایع خنک‌کننده، جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای موتور، کمک به کاهش مصرف سوخت، کمک به کاهش استهلاک موتور، بهبود عملکرد بخاری خودرو و کمک به کاهش آلایندگی موتور از مهم ترین وظایف این قطعه است.

خرابی ترموستات می‌تواند عملکرد سیستم خنک‌کننده را مختل کند. بالا رفتن بیش از حد آمپر آب، دیر گرم شدن موتور، نوسان دمای موتور، کاهش عملکرد بخاری، افزایش مصرف سوخت ( وقتی موتور برای مدت طولانی در دمای پایین‌تر از محدوده کاری مناسب فعالیت کند، شرایط احتراق ایده‌آل نخواهد بود و ممکن است مصرف سوخت افزایش پیدا کند) و جوش آوردن خودرو برخی از علائم خرابی این قطعه کوچک اما حیاتی هستند.

ترموستات مانند سایر قطعات خودرو در اثر استفاده طولانی‌مدت یا شرایط نامناسب دچار خرابی می شود، فرسودگی طبیعی قطعه، استفاده از مایع خنک‌کننده نامناسب، استفاده طولانی‌مدت از آب معمولی، ایجاد رسوب در سیستم خنک‌کننده، خوردگی و زنگ‌زدگی قطعات، دمای کاری نامناسب، کیفیت پایین ترموستات و نصب نادرست قطعه از جمله دلایل خرابی ترموستات خودرو می باشند. در صورت مشاهده علائمی مانند بالا رفتن غیرعادی آمپر، دیر گرم شدن موتور، نوسان دمای موتور یا کاهش عملکرد بخاری، بهتر است سیستم خنک‌کننده بررسی شود. اگر پس از بررسی مشخص شود که ترموستات عملکرد صحیحی ندارد، تعویض آن بهترین راهکار است. همچنین هنگام تعمیرات اساسی سیستم خنک‌کننده، بررسی وضعیت ترموستات می‌تواند از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری کند.

هنگام خرید ترموستات باید حتماً قطعه متناسب با مدل خودرو و مشخصات فنی موتور انتخاب شود، مطابقت ترموستات با مدل خودرو، توجه به دمای عملکرد استاندارد، کیفیت ساخت مناسب، کیفیت فنر و سوپاپ، آب‌بندی مناسب، مقاومت در برابر خوردگی، خرید از برند معتبر، اطمینان از اصالت کالا و توجه به ضمانت و خدمات پس از فروش از آیتم های مهم انتخاب یک ترموستات مناسب و با کیفیت است.